Tử vi Nam phái và Bắc phái khác nhau thế nào?

Khi tìm hiểu tử vi, sớm muộn bạn sẽ gặp hai chữ “Nam phái” và “Bắc phái”. Có người nói lá số của mình “xem theo Nam phái”, có người nhắc đến “phi hóa kiểu Bắc phái”, và đôi khi hai cách xem cho ra những nhận định khác nhau. Điều đó khiến người mới băn khoăn: rốt cuộc trường phái nào đúng?

Bài viết giải thích hai cái tên này có nghĩa gì trong cách nói của người Việt, khác nhau ở phương pháp ra sao, Đẩu Số dùng cách nào, và nên nghĩ thế nào khi các trường phái không thống nhất.

Tóm tắt

• Nam phái là truyền thống tử vi như nó phát triển và được thực hành ở Việt Nam; Bắc phái là cách gọi chung các trường phái Trung Hoa, Đài Loan.
• Nam phái đọc toàn bộ lá số với nhiều phụ tinh, miếu hãm, cách cục, Tuần Triệt; nhiều trường phái Bắc phái lấy Tứ Hóa và phi hóa làm trục chính.
• Đẩu Số an sao theo Nam phái, phần vận hạn có thêm một lớp Tứ Hóa theo kỹ thuật Bắc phái, luôn được ghi rõ.
• Không trường phái nào là “chân truyền duy nhất”; mỗi cách là một lăng kính.

Hai cái tên có nghĩa gì

Tử vi đẩu số, tương truyền do Trần Đoàn khởi lập, đã đi một chặng đường dài qua nhiều vùng đất. Ở Việt Nam, người ta quen gọi:

• Nam phái: truyền thống tử vi như nó đã phát triển và được thực hành ở Việt Nam, thuộc dòng Tam Hợp. Đây là cách xem quen thuộc trong sách vở và đời sống người Việt.
• Bắc phái: cách gọi chung các trường phái Trung Hoa và Đài Loan. Bản thân “Bắc phái” không phải một khối thống nhất; trong đó có nhiều dòng khác nhau, và một số dòng nổi bật lấy Tứ Hóa và phi hóa làm trọng tâm.

Hai chữ này là cách gọi thông dụng, không phải tên chính thức của hai tổ chức. Bài tử vi Việt Nam và tử vi Trung Quốc khác nhau nhìn vấn đề này từ góc độ lịch sử, văn hóa.

Những khác biệt chính về phương pháp

Nam phái: đọc cả bàn cờ

Nam phái nhìn lá số như một bàn cờ đầy đủ quân. Người xem đọc 14 chính tinh cùng rất nhiều phụ tinh, xét độ sáng miếu, vượng, đắc, hãm, nhận diện các cách cục, chú ý Tuần, Triệt, vòng Tràng Sinh. Vận hạn đi theo đại hạn mười năm khởi từ cung Mệnh và tiểu hạn theo năm. Tứ Hóa chủ yếu là sinh niên Tứ Hóa, an theo can năm sinh.

Bắc phái: lấy Tứ Hóa làm sợi chỉ

Nhiều trường phái Bắc phái dùng ít phụ tinh hơn và đặt Tứ Hóa vào trung tâm. Kỹ thuật tiêu biểu là phi hóa: mỗi cung có một thiên can riêng (tính theo phép Ngũ Hổ Độn từ can năm sinh), và áp bảng Tứ Hóa lên can của cung đó sẽ “bay” Lộc, Quyền, Khoa, Kỵ vào những cung có sao tương ứng. Người xem đặt câu hỏi kiểu “cung Mệnh phi Kỵ vào đâu?”, “cung Tài Bạch tự hóa gì?”. Bài phi tinh là gì giải thích kỹ thuật này chi tiết hơn.

Những khác biệt nhỏ hơn

Ngay bảng Tứ Hóa cũng có dị bản. Ví dụ với can Canh, Đẩu Số dùng Khoa Thái Âm, Kỵ Thiên Đồng, trong khi có sách dùng Khoa Thiên Đồng, Kỵ Thái Âm; với can Nhâm, nhiều sách Trung Hoa dùng Khoa Tả Phù. Cách an một số phụ tinh, cách khởi hạn cũng có chỗ khác. Những khác biệt này là bình thường đối với một truyền thống lâu đời được truyền qua nhiều thế hệ.

Đẩu Số dùng cách nào

Để người đọc biết mình đang xem gì, xin nói rõ:

• An sao theo Nam phái. Vị trí chính tinh, phụ tinh, độ sáng, Tuần Triệt, vòng Tràng Sinh, đại vận và tiểu vận đều theo quy tắc Nam phái.
• Bảng Tứ Hóa dùng một bảng cố định cho mười can; các dị bản kể trên chỉ được nhắc đến như dị bản.
• Vận hạn có ba lớp Tứ Hóa. Lớp thứ nhất là sinh niên Tứ Hóa trên lá số gốc. Lớp thứ hai là đại vận Tứ Hóa (tiền tố “ĐV.”), lấy theo can của cung đang giữ đại vận; dùng can cung để phi Tứ Hóa là kỹ thuật Bắc phái, nên lớp này luôn được ghi là Bắc phái. Lớp thứ ba là lưu niên Tứ Hóa (tiền tố “L.”), lấy theo can của năm đang xem.

Nói cách khác, nền móng là Nam phái, còn lớp Tứ Hóa theo vận là một công cụ mượn từ Bắc phái, được dán nhãn rõ ràng để bạn tự cân nhắc.

Ví dụ giả định: một lá số, hai cách nhìn

Đây là lá số giả định để minh họa. Giả sử một người nam sinh năm Giáp Ngọ, Mệnh an tại Ngọ có Thái Dương miếu.

Nhìn theo Nam phái. Thái Dương sáng ở Mệnh gợi một người cởi mở, có trách nhiệm. Năm Giáp, Thái Dương hóa Kỵ, nhưng nhiều sách cho rằng sao sáng gặp Kỵ thì bớt nặng. Quan Lộc ở Tuất có Cự Môn, Tài Bạch ở Dần vô chính diệu có Lộc Tồn. Người xem sẽ cân nhắc thêm phụ tinh, Triệt ở Thân, Dậu và các cách cục nếu có.

Nhìn theo phi hóa Bắc phái. Với năm Giáp, cung Ngọ mang can Canh. Can Canh hóa Lộc Thái Dương, Quyền Vũ Khúc, Khoa Thái Âm, Kỵ Thiên Đồng. Trong lá số này, Thái Dương nằm ngay ở Mệnh, nên Mệnh tự hóa Lộc. Vũ Khúc ở Tỵ (Huynh Đệ), Thiên Đồng ở Thìn (Phu Thê), Thái Âm ở Thân (Phúc Đức). Người xem theo lối này sẽ nói “Mệnh phi Kỵ nhập Phu Thê”, “Mệnh phi Khoa nhập Phúc Đức”, và đặc biệt chú ý chi tiết Thái Dương vừa mang Kỵ năm sinh vừa được can cung Mệnh hóa Lộc.

Hai cách nhìn không loại trừ nhau. Cách thứ nhất cho bức tranh rộng về tính cách và môi trường; cách thứ hai cho những “đường dây” nối các cung với nhau. Người đọc kỹ thường dùng cả hai như hai góc chụp của cùng một khung cảnh.

Khi các trường phái nói khác nhau

Gặp hai nhận định trái ngược, bạn có thể tự hỏi:

• Mỗi bên dựa vào yếu tố nào? Thường thì khác biệt đến từ việc mỗi bên nhấn mạnh một lớp khác nhau của lá số, không phải một bên sai hoàn toàn.
• Điều gì khớp với trải nghiệm thật của mình? Hãy đối chiếu với những sự việc đã qua, một cách trung thực.
• Nhận định nào giúp mình hành động tốt hơn? Một lời luận có ích là lời luận giúp bạn chuẩn bị, thận trọng hoặc mạnh dạn đúng lúc, chứ không phải lời làm bạn sợ.

Đừng đi “tìm trường phái” chỉ để nghe câu trả lời dễ chịu nhất. Và cũng không cần tuyên bố trường phái nào là thật duy nhất. Bài vì sao hai thầy tử vi luận khác nhau bàn thêm về chuyện này.

Xem lá số của bạn qua cả hai lớp

Bạn có thể lập lá số miễn phí để xem bàn sao Nam phái đầy đủ, rồi khi đọc vận hạn, để ý các sao mang tiền tố “ĐV.” và “L.” để thấy lớp Tứ Hóa theo vận. Hãy xem mỗi lớp là một góc nhìn bổ sung, và giữ cho mình quyền tự quyết định.

Nội dung mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.